سعید مدنی :

"با برنامه‏ های جماعت‌محور آسیبهای اجتماعی را مهار کنیم"

عضو انجمن جامعه شناسی ایران گفت: آسیبهای اجتماعی و مسائل جامعه با برنامه‌های جماعت‌گرایانه به‌ویژه در بخش درمانی اعتیاد کاهش می‌یابند .

به گزارش خبرنگار مهر، گروه تخصصی سیاست اجتماعی انجمن جامعه‌شناسی ایران نشست نقد و بررسی کتاب "جماعت‌گرایی و برنامه ‎های جماعت محور"اثر دکتر سعید مدنی عضو گروه پژوهشی رفاه اجتماعی دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی  را با هدف معرفی این کتاب عصر چهارشنبه چهارم خردادماه با حضور نویسنده کتاب و دکتر محمد علی مرادی و محمد سالاری در دانشکده علوم اجتماعی برگزار کرد. دکتر مدنی در ابتدا از سابقه این اثر در ایران پرداخت و گفت : در ده ، پانزده سال گذشته با تجربه کار جماعت گرایی در ایران روبرو یا اینکه شاهد مقالاتی در این باره بوده‎ایم.

ازکارهای جماعت گرا در ایران تجربه دخالت در کار درمان و بهبودی و ترک اعتیاد معتادان در دوره آقای دکتر ملک افضلی معاون وزیر بهداشت وقت بوده‎ایم. در این تجربه ، معتادان در یک محل و خانه‎ای جمع می‎شدند و در طول درمان خود و با ترک اعتیاد هرکدام کارهای خانه را با تعامل با یکدیگر انجام داده و با گفتگو با هم در تجربه و پروسه ترک اعتیاد شرکت داشتند. وی افزود: این کتاب هم مجموعه‎ای از این تجارب است . در یک پروژه‌ای که من هم عضو آن اکیپ بودم میزان تفاوتهای اجتماعی در یک شهر بررسی شد و به این رهنمون رسید که حتی در یک شهر محلات زاغه نشین و جنوبی و میانه‎ای با طبقات بالای شهر مثل تفاوت تهران با زاهدان باهم می‎ماند. این عضو انجمن جامعه شناسی ایران در ادامه تصریح کرد: حادثه پاکدشت و کودک آزاریهای با قاتل زنجیره‌ای آن هم بسیار تکان دهنده بود. این کتاب نشان می‌دهد که ما برای کم شدن مشکلات اجتماعی با مداخله در آنها می‌توانیم تاحد زیادی از چنین اقدامات هولناک جلوگیری به عمل آوریم.

این استاد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران  از تحقیقی درباره کودک آزاری در مناطق دو و سه تهران گفت که انجام داده است و شیوه مداخله و بهبودی اوضاع را در روشهای جماعت محور دانست. این عضو دانشکده علوم پزشکی ایران تصریح کرد: از روش لیبرالیستی و سوسیالیسم با معضل کودک آزاری را درراه سومی که همان روش جماعت گرایانه باشد معرفی کرد. وی ساکنین هر محله را بهترین و آگاهترین افراد در حل معضلات اجتماعی قلمداد کرد وگفت: جذابیتی که در سلامت جماعت محورانه با اعتیاد برای من داشت مداخله پلیس است که همراه با زور از یک همبستگی و همدلی با معتادان بود.

وی در باره واژه COMIUNETYدرایران گفت: عده‎ای آنرا وحدت جغرافیایی گفته‎اند و یا گروههای فرهنگی میدانند یک اتفاق نظر در این خصوص نیست. درحالیکه در غرب کامیونتی محله یا اجتماع برنامه‏های جماعت محور است و به نوعی همبستگی و همدلی و احساس تعلق در این لغت وجود دارد. ازهواداران یک تیم باشگاهی تا جماعت محله‎ای و همکلاسیها و گروههایی که تعلقی به هم دارند از مفاهیم دیگر کامیونتی است. یکی دیگر تشکیل یک مای جمعی است یک مجموعه‎ای که خودشان را در یک ما تلقی می‌کنند.

مدنی یادآور شد: رویکردی دیگری که در سالهای اخیر در خارج و داخل ایران شکل گرفته شبکه‎های فضاهای مجازی برای مثال گروپ میل‏هایی است که مجموعه‎ای افراد با هم دارند. دیگر در اینجا مفهوم مکان حذف می‎شود گروهها تعلق خاطری  و سرنوشت مشترکی باهم دارند. اینها هیچ کدام مفهوم واقعی کامیونتی را نمی رساند بلکه باید هنوز کار بیشتری برای این واژه انجام داد.

وی  روش جماعت گرایانه را سازگار با فرهنگ ایرانی توصیف کرد و تأکید کرد این روش در قیاس با مشکلات جامعه ما با غربیها کارایی بیشتری دارد و مسائل جامعه ما را و نقدهایی که که به جماعت گراهای بویژه اعتیاد گریزدارد بهتر حل می‎کند. محمد سالاری از تکنسینهای برنامه‏های جماعت محور در ادامه این نشست گفت: کار تکنسینها اجرای برنامه‎های نظریه‎پردازان است. من تعریف مفاهیم نیست بلکه توصیف آن است، مانند یک پزشک و زیست شناس که پزشک به درمان بیماران می‌پردازد و زیست شناس تئوریهای پزشکی را پیش می‌برد.

وی گفت: شهر از این جهت اهمیت دارد که انسانها در آن زندگی می‌کنند و نقش جامعه شناس در راهنمایی و شکل گیری جامعه بسیار حیاتی است. از این جهت از این کتاب به شدت می‌توان استفاده کرد. در بخش نظری این کتاب به تعاریف جماعت و برنامه‎های جماعت محورانه پرداخته شده  ودر بخش عملی این کتاب بر تجربه دیگران سوار می‎شویم.

این تکنسین اجتماعی تصریح کرد: در بحث ضرورتها در فصل یک بطور کامل مشخص کرده که یک هیولا با قدرت سرکوبگر باید بسازیم که با انسان گرگ شده به تعبیر مارکس برخورد کند. برای محو شدن هیولا هم باید به یک خرد جمعی برسیم و به خرد ارتباطی و انتقادی توجه بیشتر بدهیم. این چارچوبه‎ها به برنامه‎های جماعت محور بر می‌گردد.

سالاری گفت: گروههای جماعت محور به نوعی شمشیر دو لبه هستند نازی‎ها هم جماعت محور بودند و گروههایی که به جنگ و نابودی هم می‌روند هم جماعت محور هستند. شاید جماعت گرایی به زعم عده‎ای از آن سیر به گذشته  لحاظ می‎شود ولی جماعت گراییها ما را به شیوه‎های زندگی گذشتگان نمی‌کشاند. وقتی جامعه را به بنیادهای طبیعی‎اش قراردهیم ناگزیر به برنامه‌های جماعت‌محور هستیم.

وی اظهارداشت: ما باید جماعتهای که در جامعه وجود دارند را بشناسیم نه اینکه جماعت ساز بشویم و راه حل به آنها بدهیم سپس آنها را به سمت اجرا سوق دهیم .در اینجا چالشهای متعددی بوجود می‎آید از جمله برنامه‎ریزهای مداخله‌گرایانه.سالاری به نقش گروههای تسهیل‌کننده پرداخت و گفت: دولت در هر کشوری باید وظایفی را که بخش خصوصی و حتی عمومی قادر به حل آنها نیستند انجام دهد و بین دولت و اعضای جماعت افرادی به عنوان تسهیل گر با جماعت باید ارتباط برقرار کند و کارهایی نظیر آموزش شغلی، مشاور خانوادگی، مشاوره در حقوق افراد، مراقبتهای اجتماعی و... انجام دهند.

وی گفت : تجربه‎ای که در زاهدان داشتیم زنان خانوار بیشتر در این جماعتها شرکت می‌کردند و حتی بعد از رفتن متخصصان و تکنسینهای این جماعتها از آن شهر جلسات و مداخله این جماعت در شهر ادامه پیدا کرد و موجبات کاهش آسیبهای اجتماعی در این شهر را فراهم کردند. دکتر محمد علی مرادی در ادامه این نشست اظهار داشت: این کتاب بیشتر دربردارنده نظریات غربی است اما ما باید اعتماد به نفسمان آنقدر بالا و زیاد باشد که بگوییم نظریات غربیها تا کجاها با واقعیات جامعه ما انطباق دارد و کجاها به درد جامعه ما نمی‌خورد. چطور می‎شود از مفاهیم غربی بیرون آمد زیرا من به تمام مفاهیمی که غربیها دارند به دیده شک می‌نگرم.وی گفت: اگر چه در مفهوم سازیها در جامعه دچار شکست شده‌ایم ولی در اجرای آنها موفق بوده‌ایم. عمل به تجربیات این کتاب شروع خوبی برای عملی سازی چنین پروژه‌های در کشور است.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA MicrosoftInternetExplorer4

http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=1321296

خبرگزاری مهر 1390/03/05